แผนรับมือวิกฤตอย่างยิ่งยวด

1. เป้าหมายและหลักคิด

MaeMoo Monitor ต้องไม่ถูกออกแบบให้ “ใช้งานได้เมื่ออินเทอร์เน็ตดีเท่านั้น” แต่ต้องค่อย ๆ ลดระดับบริการอย่างมีแบบแผนเมื่อโครงสร้างพื้นฐานเสียหาย โดยรักษาข้อมูลที่สำคัญที่สุดต่อการตัดสินใจของชุมชนไว้ให้นานที่สุด

2. ชั้นความอยู่รอดของ MaeMoo Monitor

1. Public Cloud / CDN / Internet
             ↓
2. Fixed Internet / Fiber
             ↓
3. Cellular Carrier A
             ↓
4. Cellular Carrier B / C
             ↓
5. WireGuard Emergency Private Network
             ↓
6. LoRa + Community Gateway + Local DB + Local Wi-Fi
             ↓
7. Local Display + Local Storage + Manual Observation
             ↓
8. VHF/UHF Voice Communication

ทุกชั้นมีหน้าที่ต่างกัน ไม่มีเทคโนโลยีใดเป็นคำตอบทั้งหมด สิ่งสำคัญคือแต่ละชั้นต้องเชื่อมต่อและรับช่วงต่อกันได้เมื่อชั้นก่อนหน้าเสียหาย

3. Public Mode และ Crisis Mode

4. Emergency Private Network — WireGuard

WireGuard เป็นเส้นทางสื่อสารสำรองสำหรับชุมชน เจ้าหน้าที่ จุดเฝ้าระวัง และผู้ได้รับอนุญาต เมื่อ Public service ถูกจำกัดหรือมี traffic สูงจนไม่เหมาะกับการใช้งานเชิงปฏิบัติการ

                    MaeMoo Cloud
                         │
                    WireGuard HUB
                         │
         ┌───────────────┼───────────────┐
         │               │               │
 Community Gateway   Operators      External Partners
         │
   Sensors / Local LAN / Wi-Fi

หลักการแบ่งสิทธิ์

• Community: ดู Dashboard, Map, Event ได้ แต่ไม่เข้าฐานข้อมูลโดยตรง
• IoT: ส่งข้อมูลเข้าระบบได้ แต่ไม่เข้าหน้า Admin
• External partner: เข้าถึงเฉพาะ API/ข้อมูลที่อนุญาต
• Admin: เข้าถึงเครื่องแม่ข่ายและระบบบริหารตามสิทธิ์

5. Multi-WAN / Multi-Carrier Connectivity

Community Gateway ไม่ควรพึ่งผู้ให้บริการรายเดียว ควรมี fixed internet ถ้ามี และซิมอย่างน้อยสองผู้ให้บริการที่โครงข่ายต่างกัน

Community Gateway
│
├── WAN1  Fiber / Fixed Internet
├── WAN2  Cellular Carrier A
├── WAN3  Cellular Carrier B
└── WAN4  Cellular Carrier C (optional)

      Health Check
           ↓
   Automatic Failover

Health Check ต้องตรวจการใช้งานจริง

• ลิงก์ WAN ยังเชื่อมอยู่หรือไม่
• DNS ใช้งานได้หรือไม่
• Internet endpoint เข้าถึงได้หรือไม่
• MaeMoo WireGuard endpoint เข้าถึงได้หรือไม่

6. Offline-first และ Store-and-forward

หาก Internet ขาด Sensor และ Community Gateway ต้องยังเก็บข้อมูลต่อได้ แล้วค่อยส่งข้อมูลย้อนหลังเมื่อเครือข่ายกลับมา

12:04  Internet ✕
12:04  WL = 1.65 m → local storage
12:05  WL = 1.71 m → local storage
12:06  WL = 1.78 m → local storage
...
15:31  Internet ✓
          ↓
    Sync backlog
          ↓
MaeMoo Central Database

ข้อมูลต้องรักษา observed_at จากเวลาที่วัดจริง ไม่ใช้เวลาที่ระบบกลางได้รับข้อมูลมาแทน

Local Dashboard

Community Gateway ควรให้คนในพื้นที่เปิดผ่าน LAN/Wi-Fi ได้ แม้ไม่มีอินเทอร์เน็ต เช่น http://maemoo.local

7. LoRa — เครื่องคุยกับเครื่อง

LoRa ใช้เป็น Radio Fallback สำหรับข้อมูลปริมาณน้อยจาก Sensor เช่น ฝน ระดับน้ำ อุณหภูมิ แบตเตอรี่ และสถานะ Alarm เหมาะกับระยะไกลและพลังงานต่ำ แต่ไม่เหมาะกับภาพ วิดีโอ หรือไฟล์ขนาดใหญ่

Rain Sensor ─┐
Water Level ─┼── LoRa ──> Community Gateway
Weather ─────┘                 │
                               ├── Local DB
                               ├── Local Display
                               └── WireGuard / Internet เมื่อใช้ได้

Alarm Packet

Sensor สามารถส่งข้อความฉุกเฉินทันทีเมื่อพบเกณฑ์อันตราย เช่น ระดับน้ำสูงเกินเกณฑ์หรือเพิ่มเร็วผิดปกติ

ALERT
STATION: YANG-WL03
WL: 2.17 m
RATE: +23 cm / 10 min
TIME: 14:37

ระยะ LoRa ต้องออกแบบจากภูมิประเทศจริง โดยใช้ Basin Map / DEM วิเคราะห์ line-of-sight และตำแหน่ง gateway/relay ไม่ควรกำหนดระยะจากค่าบนกล่องอุปกรณ์เพียงอย่างเดียว

8. VHF/UHF — คนคุยกับคน

VHF/UHF เป็น “ไพ่ตาย” สำหรับการสื่อสารของมนุษย์ เมื่อระบบข้อมูลดิจิทัลไม่สามารถส่งต่อได้ตามปกติ โดยการใช้งานต้องเป็นไปตามกฎและใบอนุญาตของ กสทช.

เมื่อสถานีมี Local Display คนหน้างานสามารถอ่านค่าจริง แล้วรายงานด้วยวิทยุได้แม้ทุกเครือข่ายล่ม

“สถานี YANG-WL03 เวลา 14:37
ระดับน้ำ 2.17 เมตร
เพิ่มขึ้น 23 เซนติเมตรใน 10 นาที”

9. Local Display และ Local Input ที่ทุกจุดสำคัญ

Sensor node สำคัญต้องไม่เป็น “กล่องดำ” ต้องมีหน้าจอและ input ขั้นพื้นฐานเพื่อให้คนอ่านข้อมูลได้โดยไม่ต้องใช้มือถือหรือเว็บ

ตัวอย่างหน้าจอ Sensor

YANG-WL03       14:32

WL       1.82 m
+10m     +18 cm
RAIN1H   43.2 mm

BAT      12.4 V
LORA     OK

Local Input

• ปุ่มขึ้น / ลง / Enter
• เปลี่ยนหน้าจอและดูค่าล่าสุด/ย้อนหลังย่อ
• Acknowledge alarm
• Manual observation เมื่อ sensor พัง

MANUAL OBSERVATION

WL = 2.35 m

[ UP ]   [ DOWN ]
[ SAVE ]

source = manual
time   = 14:42

10. พลังงานสำรอง

การมีเครือข่ายสำรองไม่มีประโยชน์หากไฟดับแล้ว Gateway ดับตามทันที ระบบพลังงานจึงเป็นส่วนหนึ่งของ communication architecture

Remote Sensor
Solar
  ↓
Battery
  ↓
ESP32 + LoRa
  ↓
Rain / Water Level / Weather


Community Gateway
Grid / Solar
      ↓
Battery / UPS
      ↓
Orange Pi
LoRa Gateway
Multi-WAN Router
Local Wi-Fi / LAN

เป้าหมายเบื้องต้น

• Sensor node: ทำงานได้หลายวันโดยไม่มีไฟบ้าน และเผื่อวันที่แสงแดดต่ำ
• Community Gateway: ควรออกแบบอย่างน้อย 24–72 ชั่วโมงตามความสำคัญของจุด
• ระบบต้องรายงาน Battery voltage / State of charge / Charging status

11. สถาปัตยกรรมรวม

                         PUBLIC INTERNET
                               │
                       Cloudflare / CDN
                               │
                     Public Status / API
                               │
                  ┌────────────┴────────────┐
                  │                         │
               App-01                   App-02
                  │                         │
                  └────────────┬────────────┘
                               │
                      PostgreSQL/PostGIS
                               │
                            Redis
                               │
════════════════════ PRIVATE / RESILIENT NETWORK ════════════════════
                               │
                         WireGuard HUB
                               │
                    Community Gateway
                 ┌─────────────┼─────────────┐
                 │             │             │
               Fiber       Carrier A     Carrier B
                 │             │             │
                 └────── Automatic Failover ┘
                               │
                     Local DB / Local Wi-Fi
                               │
                          LoRa Gateway
                               │
              ┌────────────────┼────────────────┐
              │                │                │
           Rain Sensor     Water Level       Weather
              │                │                │
              └──── Local Display / Input ─────┘
                               │
                         Human Observer
                               │
                           VHF / UHF
                               │
                      Community / Command

12. ลำดับการพัฒนา